Bujqësia po bëhet gjithnjë e më shumë një urë bashkëpunimi mes Kosovës dhe Shqipërisë. Me nënshkrimin e dy marrëveshjeve të reja në Tiranë, të dy vendet synojnë të kalojnë nga deklaratat politike në veprime konkrete që mund të ndikojnë drejtpërdrejt te fermerët, prodhuesit dhe industria agro-ushqimore.
Marrëveshjet u nënshkruan nga ministri i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural i Kosovës, Armend Muja, dhe ministri i Bujqësisë, dhe Zhvillimit Rural i Shqipërisë, Andis Salla.
Marrëveshjet fokusohen në dy tema kyçe:
transferimin e teknologjisë dhe inovacionit në bujqësi,
si dhe promovimin e përbashkët të produkteve agro-ushqimore.
Në një kohë kur sektori bujqësor përballet me sfida të shumta, nga ndryshimet klimatike deri te konkurrenca në tregjet ndërkombëtare, bashkëpunimi shihet si një mundësi për të rritur produktivitetin dhe për të krijuar vlerë të shtuar për prodhimet vendase.
Një nga elementet më të rëndësishme të marrëveshjeve është shkëmbimi i njohurive dhe përvojave mes fermerëve dhe institucioneve të të dy vendeve. Përdorimi i teknologjive moderne, dixhitalizimi i shërbimeve bujqësore dhe nxitja e inovacionit pritet të ndihmojnë në uljen e kostove të prodhimit dhe rritjen e cilësisë së produkteve.
Po aq i rëndësishëm është edhe synimi për promovimin e përbashkët të produkteve agro-ushqimore. Një qasje e koordinuar mund të forcojë identitetin e produkteve shqiptare dhe kosovare në tregjet rajonale dhe më gjerë, duke krijuar mundësi të reja eksporti dhe duke rritur konkurrueshmërinë e prodhuesve vendas.
Në takim u diskutua edhe për heqjen e barrierave administrative që vazhdojnë të ngadalësojnë qarkullimin e mallrave mes dy vendeve. Dixhitalizimi i procedurave të kontrollit dhe harmonizimi i proceseve pritet të shkurtojnë kohën e pritjes në kufi dhe të lehtësojnë tregtinë, një kërkesë e kahershme e biznesit agro-ushqimor.
Të dhënat tregojnë se bashkëpunimi ekonomik mes dy vendeve është në rritje. Sipas ministrit Armend Muja, eksportet e Kosovës drejt Shqipërisë janë dyfishuar që nga viti 2021, ndërsa Shqipëria mbetet partneri kryesor tregtar i Kosovës në rajon për importin e produkteve agro-ushqimore.
Megjithatë, sfida tani nuk është nënshkrimi i marrëveshjeve, por zbatimi i tyre. Fermerët dhe bizneset presin që këto angazhime të përkthehen në procedura më të thjeshta, më pak burokraci, më shumë investime në teknologji dhe mundësi më të mëdha për të shitur produktet e tyre në të dy tregjet.
Nëse marrëveshjet shoqërohen me masa konkrete dhe bashkëpunim të vazhdueshëm institucional, ato mund të shërbejnë si një model i ri i integrimit ekonomik mes Kosovës dhe Shqipërisë, duke e bërë sektorin agro-ushqimor më të fortë, më konkurrues dhe më të përgatitur për tregjet rajonale dhe evropiane.
