Ndryshimet klimatike nuk janë më një paralajmërim i largët, por një realitet që po ndikon drejtpërdrejt në ushqimin që prodhojmë dhe konsumojmë çdo ditë. Temperaturat në rritje, mungesa e reshjeve në periudha kyçe dhe reshjet intensive po e bëjnë prodhimin bujqësor gjithnjë e më të paparashikueshëm.
Kulturat bujqësore janë veçanërisht të ndjeshme ndaj stresit klimatik gjatë fazave kritike të zhvillimit. Valët e nxehtësisë dhe thatësirat e zgjatura po ulin rendimentin, ndërsa reshjet e papritura po dëmtojnë tokën dhe rrënjët. Për fermerët, kjo përkthehet në rrezik financiar dhe vendime të vështira; për konsumatorët, në çmime dhe oferta të paqëndrueshme.
Një pasojë gjithnjë e më e dukshme është zhvendosja e kalendarit bujqësor. Mbjelljet po fillojnë më herët, korrjet po ndryshojnë në kohë dhe disa kultura nuk përshtaten më me zonat ku tradicionalisht janë kultivuar. Përvoja shumëvjeçare e fermerëve nuk mjafton më për të garantuar siguri në prodhim.
Në Kosovë dhe në rajonin e Ballkanit, këto sfida janë edhe më të theksuara. Struktura e fermave, varësia nga reshjet natyrore dhe mungesa e sistemeve moderne të ujitjes e bëjnë bujqësinë veçanërisht të ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike. Sezonet e thata të ndjekura nga reshje intensive po rrisin humbjet dhe po e bëjnë prodhimin vendor më të pasigurt.
Përballë kësaj situate, nevojiten masa konkrete:
- Investime në ujitje efikase,
- Përzgjedhje të kulturave më rezistente ndaj klimës dhe
- Mbështetje teknike për fermerët
Ndryshimet klimatike nuk janë vetëm çështje mjedisore, por një sfidë e drejtpërdrejtë për sigurinë ushqimore. Mënyra se si reagojmë sot do të përcaktojë ushqimin e së nesërmes.
Nga Dr.Sc. Lumta Dida për Agro Portalin
